Misschien heb je postelein al eens gezien zonder te weten wat het precies was. De kleine, vlezige blaadjes en roodachtige stengels groeien laag bij de grond en worden soms zelfs aangezien voor onkruid. Toch wordt deze plant al eeuwenlang gegeten en heeft hij een vaste plek in verschillende keukens, van het Middellandse Zeegebied tot het Midden-Oosten en Turkije.
Postelein heeft een frisse, lichtzure smaak en kan zowel rauw als gekookt worden gegeten. Bovendien levert de groente verschillende vitaminen, mineralen, vezels en plantaardige omega-3-vetzuren.
Maar wat maakt postelein nu eigenlijk zo interessant? En is het echt zo bijzonder als de reputatie van deze ‘vergeten groente’ doet vermoeden? Hieronder ontdek je wat postelein bevat, hoe je het kunt eten, hoe je het zelf kweekt en waar je rekening mee moet houden.
Kort antwoord
Postelein is een eetbare bladgroente met de wetenschappelijke naam Portulaca oleracea. De plant herken je aan de kleine, dikke bladeren en vaak roodachtige stengels. Hij heeft een frisse, lichtzure smaak en kan zowel rauw als gekookt worden gegeten.
De groente bevat onder andere vitamine C, carotenoïden, magnesium, kalium en voedingsvezels. Daarnaast staat postelein bekend om het relatief hoge gehalte aan alfa-linoleenzuur (ALA), een plantaardig omega-3-vetzuur.
Dat maakt postelein een interessante aanvulling op een gevarieerd voedingspatroon. Het is echter beter om de groente te zien als één voedzame keuze binnen een gezond eetpatroon dan als een wondermiddel of ‘detoxgroente’.
Wat is postelein precies?
Postelein is een laag bij de grond groeiende plant die in warme omstandigheden goed gedijt. De kleine, vlezige bladeren voelen bijna sappig aan en de stengels kunnen roodachtig van kleur zijn.
De smaak is een van de opvallendste kenmerken. Postelein is fris, lichtzuur en een beetje ziltig. Daardoor hoeft er vaak maar weinig aan toegevoegd te worden om er een smakelijk gerecht van te maken.
In Nederland is postelein minder bekend dan bijvoorbeeld spinazie, boerenkool of veldsla. Toch wordt de plant in andere delen van Europa en daarbuiten al lange tijd als groente gebruikt.
Vooral in mediterrane, Turkse en Midden-Oosterse gerechten kom je postelein regelmatig tegen. Hij wordt verwerkt in salades, yoghurtgerechten, soepen en warme groentegerechten.
Wie de plant in de tuin tegenkomt, kan daardoor voor een kleine verrassing komen te staan. Wat op het eerste gezicht op hardnekkig onkruid lijkt, kan namelijk een eetbare plant zijn.
Waarom wordt postelein als zo voedzaam beschouwd?
Een van de redenen waarom postelein de afgelopen jaren opnieuw belangstelling heeft gekregen, is de combinatie van een laag caloriegehalte en verschillende voedingsstoffen.
De exacte voedingswaarde kan variëren afhankelijk van onder andere de groeiomstandigheden en de manier waarop de groente wordt bereid. In rauwe postelein zitten onder meer voedingsvezels, vitamine C, carotenoïden en mineralen zoals magnesium en kalium.
Ook bevat postelein alfa-linoleenzuur, oftewel ALA. Dit is een plantaardig omega-3-vetzuur. Omega-3-vetzuren zijn onderdeel van een gevarieerd en evenwichtig voedingspatroon.
Daarnaast bevat postelein verschillende plantaardige stoffen met een antioxidatieve werking. Antioxidanten helpen het lichaam beschermen tegen oxidatieve schade die ontstaat als onderdeel van normale lichaamsprocessen.
Dat betekent overigens niet dat je grote hoeveelheden postelein nodig hebt om gezond te eten. Zoals bij vrijwel iedere groente geldt vooral: variatie is belangrijk.
Wat kan postelein betekenen voor je dagelijkse voeding?
Postelein kan op een eenvoudige manier extra variatie aan je maaltijden toevoegen. Vooral wanneer je gewend bent om steeds dezelfde bladgroenten te kopen, kan deze groente een interessante afwisseling zijn.
De voedingsvezels dragen bij aan een normale werking van de spijsvertering. Daarnaast leveren de aanwezige vitaminen en mineralen verschillende voedingsstoffen die het lichaam dagelijks nodig heeft.
Ook de plantaardige ALA maakt postelein bijzonder ten opzichte van veel andere bladgroenten. Daarbij is het belangrijk om realistisch te blijven: één voedingsmiddel kan op zichzelf geen hart- of vaatziekten voorkomen en vervangt geen gezond totaalpatroon.
Een bord met verschillende soorten groenten, fruit, volkorenproducten, peulvruchten, noten en andere voedzame producten blijft veel belangrijker.
Juist daarin past postelein goed. Je hoeft er geen ‘superfood’ van te maken om er iets aan te hebben.
En misschien is de manier waarop je hem klaarmaakt nog wel interessanter dan de voedingswaarde zelf.
Hoe kun je postelein eten?
Postelein is veelzijdig en kan zowel rauw als verwarmd worden gegeten.
Rauwe postelein kun je bijvoorbeeld gebruiken in een salade. De sappige structuur en lichtzure smaak geven een gerecht een frisse toets. Je kunt de blaadjes combineren met tomaat, komkommer, kruiden, olijfolie en een eenvoudige dressing.
Ook in een yoghurtgerecht komt de groente goed tot zijn recht. In de Turkse keuken wordt postelein bijvoorbeeld gecombineerd met yoghurt en knoflook. Het resultaat is een eenvoudig en verfrissend gerecht dat vooral op warme dagen goed past.
Maar daar houdt het niet op.
Postelein kan ook worden verwerkt in soepen, roerbakgerechten en warme groentemaaltijden. De bladeren kunnen bovendien worden toegevoegd aan hartige vullingen of andere gerechten waarin je normaal gesproken bladgroenten gebruikt.
Voor smoothies kan het technisch gezien ook worden gebruikt, maar er is geen bijzondere reden om postelein als ‘detoxdrank’ te beschouwen. Als je de groente lekker vindt, kun je hem prima in een smoothie verwerken als onderdeel van een gevarieerd voedingspatroon.
Postelein kweken in de tuin of op het balkon
Postelein staat bekend als een sterke plant die goed tegen warme omstandigheden kan. Hij groeit laag bij de grond en kan zich relatief snel verspreiden.
De plant houdt van een zonnige plek en doet het goed wanneer de bodem voldoende doorlatend is. Ook in een pot of plantenbak kan postelein worden gekweekt, waardoor je niet per se een grote tuin nodig hebt.
Wie zelf wil beginnen, kan in het voorjaar zaaien wanneer de omstandigheden voldoende warm zijn. Zodra de plant goed groeit, kunnen jonge blaadjes en stengels worden geoogst.
Juist omdat postelein zich gemakkelijk kan verspreiden, wordt hij door sommige tuiniers als onkruid beschouwd. Maar de grens tussen ‘onkruid’ en ‘nuttige plant’ is soms verrassend klein.
Als een plant eetbaar is, lekker smaakt en bovendien voedingsstoffen levert, kan het de moeite waard zijn om er eens anders naar te kijken.
Waarom zie je postelein soms als onkruid?
Dit is misschien wel het grappigste aan postelein. De plant hoeft niet altijd netjes in een moestuin te worden geplant om ergens op te duiken.
Door zijn sterke groei en lage groeivorm kan hij tussen andere planten verschijnen. Wie hem niet herkent, kan hem daarom gemakkelijk verwijderen zonder te weten dat het om een eetbare plant gaat.
Toch moet je voorzichtig zijn met planten die je buiten vindt.
